Zasady cyberbezpieczeństwa

ZASADY CYBERBEZPIECZEŃSTWA

Cyberbezpieczeństwo – podstawowe informacje i zasady

Realizując obowiązek informacyjny nałożony na podmioty publiczne na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa
(t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1077), zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, przedstawiamy podstawowe informacje dotyczące zagrożeń występujących w cyberprzestrzeni oraz zasad bezpiecznego korzystania z systemów teleinformatycznych.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami cyberbezpieczeństwo oznacza odporność systemów informacyjnych na działania naruszające:

poufność,
integralność,
dostępność,
autentyczność
przetwarzanych danych lub związanych z nimi usług.

I. Najczęściej występujące zagrożenia w cyberprzestrzeni

Do najczęściej spotykanych zagrożeń należą:

kradzież tożsamości,
kradzież, modyfikacja lub niszczenie danych,
blokowanie dostępu do usług (odmowa usługi),
spam (niechciana korespondencja elektroniczna),
złośliwe oprogramowanie (malware, wirusy, robaki),
ataki socjotechniczne (np. phishing),
ataki z użyciem szkodliwego oprogramowania.

1. Phishing

Atak polegający na podszywaniu się pod zaufaną osobę lub instytucję w celu wyłudzenia danych, takich jak hasła czy dane logowania.
Ochrona: zachowanie ostrożności przy otwieraniu wiadomości e-mail, SMS i linków, weryfikacja nadawcy.

2. Malware (złośliwe oprogramowanie)

Oprogramowanie wykonujące działania bez wiedzy użytkownika, m.in. kradzież danych, przejęcie kontroli nad urządzeniem, udział w atakach sieciowych.
Ochrona: aktualne oprogramowanie antywirusowe oraz regularne aktualizacje systemu.

3. Ransomware

Atak polegający na zaszyfrowaniu danych i żądaniu okupu za ich odzyskanie.
Ochrona: kopie zapasowe danych, aktualne oprogramowanie, ochrona antywirusowa.

4. Man in the Middle

Przechwycenie komunikacji pomiędzy użytkownikiem a usługą (np. bankowością elektroniczną).
Ochrona: szyfrowanie transmisji danych, certyfikaty bezpieczeństwa SSL/TLS.

5. Cross-site scripting (XSS)

Wstrzyknięcie złośliwego kodu na stronę internetową w celu wywołania niepożądanego działania użytkownika.
Ochrona: korzystanie z legalnego i aktualnego oprogramowania.

6. DDoS (Distributed Denial of Service)

Atak polegający na przeciążeniu serwera dużą liczbą żądań.
Ochrona: zabezpieczenia po stronie dostawcy usług internetowych, firewalle.

7. SQL Injection

Nieuprawniony dostęp do bazy danych przez luki w aplikacjach.
Ochrona: odpowiednie zabezpieczenia aplikacji i baz danych.

8. Malvertising

Złośliwe oprogramowanie rozpowszechniane poprzez reklamy internetowe.
Ochrona: filtry reklam, aktualne oprogramowanie zabezpieczające.

II. Podstawowe zasady ochrony przed zagrożeniami

Użytkownikom systemów teleinformatycznych zaleca się w szczególności:

Zachowanie ograniczonego zaufania wobec wiadomości e-mail, SMS i stron internetowych żądających podania danych.
Nieujawnianie danych osobowych i autoryzacyjnych bez weryfikacji rozmówcy.
Instalowanie aplikacji wyłącznie z zaufanych źródeł.
Nieotwieranie linków i załączników od nieznanych nadawców.
Weryfikowanie adresów e-mail nadawców oraz nagłówków wiadomości.
Skanowanie pobranych plików programem antywirusowym.
Szyfrowanie danych poufnych przesyłanych drogą elektroniczną.
Korzystanie z aktualnego oprogramowania antywirusowego i systemowego.
Regularne wykonywanie kopii zapasowych danych.
Stosowanie silnych, unikalnych haseł oraz ich regularna zmiana.
Korzystanie z uwierzytelniania dwuskładnikowego tam, gdzie to możliwe.
Unikanie otwartych sieci Wi-Fi.
Sprawdzanie certyfikatów SSL stron internetowych.
Zabezpieczenie routerów i sieci Wi-Fi.
Ochronę urządzeń mobilnych przed dostępem osób trzecich.